Najkrócej
W tenisie ziemnym zawodnicy odbijają piłkę nad siatką tak, aby przeciwnik nie zdołał oddać jej w kort. O zwycięstwie decydują wygrane gemy i sety, a nie suma zdobytych punktów. Set wygrywa się po zdobyciu 6 gemów z przewagą dwóch, chyba że remis rozstrzyga tie-break. Mecz wygrywa się w dwóch albo trzech setach, zależnie od formatu.
Na czym polega gra w tenisa ziemnego?
Singiel to gra pojedyncza, a debel to gra par. W singlu po każdej stronie siatki stoi jeden zawodnik. W deblu współpracują partnerzy, natomiast mikst oznacza grę par mieszanych: kobieta i mężczyzna przeciwko kobiecie i mężczyźnie.
Każdy punkt jest osobną rozgrywką, rozpoczynaną serwisem. Po jej zakończeniu aktualizuje się wynik i zaczyna kolejny punkt. Wygrany punkt to jeszcze nie gem, a wygrany gem to jeszcze nie set.
Kort i siatka
Kort singlowy ma 23,77 m długości i 8,23 m szerokości. W deblu długość pozostaje taka sama, ale obowiązuje szersze pole gry. Boczne pasy pomiędzy liniami singlowymi a deblowymi należą wtedy do kortu.
| Parametr | Singiel | Debel |
|---|---|---|
| Długość kortu | 23,77 m | 23,77 m |
| Szerokość kortu | 8,23 m | 10,97 m |
| Wysokość siatki pośrodku | ok. 91 cm | ok. 91 cm |
| Wysokość siatki przy słupkach | ok. 1,07 m | ok. 1,07 m |
Piłka dotykająca właściwej linii jest dobra, także gdy jej ślad nie mieści się cały wewnątrz pola gry. Przy ocenie odbicia trzeba więc najpierw rozpoznać, które linie wyznaczają kort w rozgrywanym wariancie.
Serwis: jak zaczyna się punkt?
Serwujący rozpoczyna gema z prawej strony i kieruje piłkę po przekątnej do pola serwisowego przeciwnika. Ma dwie próby serwisu na rozpoczęcie punktu. Nieudana pierwsza próba pozostawia drugą, a błąd przy drugiej oznacza stratę punktu.
As to prawidłowy serwis, którego odbierający nie dotknął rakietą. Do skutecznego rozpoczynania wymian asy nie są potrzebne. Przy nauce wybrałbym pewny drugi serwis zamiast próby uderzenia z maksymalną siłą, bo jego zadaniem jest przede wszystkim rozpoczęcie gry.
Serwis można zagrać od dołu, byle piłka trafiła do właściwego pola.
Net to potoczna nazwa dotknięcia siatki. Przy serwisie piłka, która wpada w pole serwisowe, to let i próbę się powtarza; jeśli nie trafi w pole, to błąd serwisowy. W trakcie wymiany gra toczy się dalej, jeśli piłka przejdzie na drugą stronę i trafi w kort.
Jak się zdobywa punkt w wymianie?
Punkt zdobywasz, gdy przeciwnik nie odeśle piłki zgodnie z zasadami. Błąd rywala daje taki sam punkt jak zagranie poza jego zasięgiem.
Do typowych sytuacji kończących wymianę należą:
- Aut: przeciwnik posyła piłkę poza obowiązujące pole gry.
- Siatka: jego uderzenie zatrzymuje się na siatce i piłka nie przechodzi na twoją stronę.
- Dwa odbicia: piłka odbija się od podłoża po stronie przeciwnika drugi raz, zanim zostanie odegrana.
Jak liczy się punkty: 15, 30, 40 i gem?
Punkty w gemie zapisuje się jako 0, 15, 30 i 40. Czwarty wygrany punkt kończy gema, o ile rywal nie ma 40. Przy równowadze potrzebne jest dalsze rozstrzygnięcie.
| Liczba zdobytych punktów w gemie | Zapis |
|---|---|
| Brak punktów | 0 |
| Pierwszy punkt | 15 |
| Drugi punkt | 30 |
| Trzeci punkt | 40 |
| Czwarty punkt (gdy rywal nie ma 40) | Gem |
Wynik 30:15 opisuje stan bieżącego gema, a nie liczbę wymian wygranych w meczu. Po zakończeniu gema jego punktacja zaczyna się od nowa, a wygrana zostaje zapisana w wyniku seta.
Na początku nauki lepiej zapamiętać kolejność tych oznaczeń, niż szukać w nich zwykłego dodawania. Przejście między wartościami jest umowne.
Co to jest równowaga i przewaga?
Równowaga to wynik 40:40. W standardowej grze na przewagi od tego momentu trzeba wygrać dwa punkty z rzędu, aby zakończyć gema.
Pierwszy wygrany punkt daje przewagę, a kolejny gema. Jeśli zawodnik mający przewagę przegra następną wymianę, wraca równowaga, a przewaga przepada.
W części rozgrywek stosuje się „złotą piłkę”. Przy równowadze gra się wtedy jeden decydujący punkt zamiast kolejnych przewag. Przed meczem rekreacyjnym ustalcie, który wariant obowiązuje, żeby nie rozstrzygać tego dopiero podczas remisu.
Gem, set, mecz
Gem składa się z punktów, set z gemów, a mecz z setów. Serwujący zmienia się po każdym gemie, a nie co dwa gemy.
Set wygrywa zawodnik, który zdobędzie sześć gemów i ma co najmniej dwa gemy przewagi. Przy stanie 5:5 gra się do 7 gemów albo rozgrywa tie-break, zależnie od formatu. Wynik 7:5 spełnia warunek przewagi.
Tie-break jest osobną rozgrywką punktową, która rozstrzyga remis w secie. „Złota piłka” działa inaczej: rozstrzyga równowagę wewnątrz gema.
Mecz toczy się do dwóch albo trzech wygranych setów. Zapis 6:0, 6:0 oznacza zwycięstwo w dwóch setach bez straty gema. Przegrany mógł w tym czasie wygrywać wymiany, ale nie wygrał żadnego gema.
Co zmienia się w deblu?
Partnerzy dzielą odpowiedzialność za wspólną stronę kortu, a wymiany rozgrywa się na szerszym polu niż w singlu. Boczne pasy dają więcej miejsca na skierowanie piłki poza zasięg przeciwników. Punktacja zachowuje układ punktów, gemów i setów.
Najczęstsze pomyłki początkujących
Pomyłki najczęściej dotyczą poziomu wyniku (punkt, gem, set) oraz zasad serwisu i wymiany.
- Oceniaj aut względem linii właściwych dla singla albo debla.
- Rozróżniaj równowagę w gemie od remisu w secie.
- Po błędzie serwisowym sprawdzaj, czy była to pierwsza, czy druga próba.
- Czytaj zapis zakończonych setów osobno od wyniku trwającego gema.
Co czytać dalej?
Po opanowaniu przebiegu meczu przejdź do techniki uderzeń: forehandu i serwisu.
Osobnym tematem są nawierzchnie kortów tenisowych, a terminy spotykane podczas oglądania meczu wyjaśnia słownik tenisowy.
